Verantwoordelijkheid kun je niet uitbesteden!

Terug van vakantie heb ik een interessante aflevering van Jinek teruggekeken, met burgemeester Liesbeth Spies van Alphen, uiteraard naar aanleiding van de omgevallen hijskranen.
Ik heb het interview een paar keer terug gekeken. Ze zegt het toch echt: “De aannemer aan wie de opdracht gegund is heeft de risico’s geïnventariseerd en geconcludeerd dat de risico’s geen aanleiding waren voor een preventieve ontruiming.”
Je mag toch aannemen dat Spies zich gerealiseerd dat een aannemer van nature met een andere bril naar risico’s kijkt dan de gemeente. Een aannemer is een bedrijf met een winstoogmerk. Zeker in tijden waarin opdrachten dun gezaaid zijn, en je dus extra scherp zult moeten inschrijven om überhaupt de klus te krijgen en misschien nog een beetje winst te maken. Zie ook Martin van Staveren in de de NRC van 7 augustus, waarin hij heeft vastgesteld dat de gemeente 12,5 mln. euro had gereserveerd voor een klus die voor slechts 5,6 mln. is gegund. Je zult mij niet horen zeggen dat de aannemer bewust onacceptabele risico’s heeft genomen, daar heb ik ook geen verstand van, maar ik weet wel dat het economisch principe inhoudt dat je om de klus te krijgen de kosten zo laag mogelijk houdt. En je bijvoorbeeld geen onnodig zwaar (en duur) materieel zult inzetten.
Van Staveren stelt een belangwekkende vraag: Als je als gemeente een deugdelijke calculatie hebt gemaakt die uitkomt op 12,5 mln, wat is er dan niet begrepen in de aanneemsom van 5,6 mln.? Ik zou onderzocht willen hebben wat de gemeente gedaan heeft na het constateren van dit enorme verschil. Je mag toch hopen dat het niet gebleven is bij het vieren van een miljoenenmeevaller. Je zult als gemeente je verantwoordelijkheid moeten nemen, de eigen calculatie en die van de aannemer grondig vergelijken, en moeten vaststellen of alle risico’s op waarde zijn ingeschat, en of de kosten van te nemen beheersmaatregelen in de offerte van de aannemer zijn opgenomen.

In plaats van dat “de uitvoerders van het project hebben aangegeven dat ontruiming van de omliggende huizen niet nodig was” had ik van Liesbeth Spies willen horen: “De gemeente heeft de risico’s geïnventariseerd, op waarde geschat, de beheersmaatregelen beoordeeld, en concludeerde dat ontruiming niet nodig was”. Pas dan laat je duidelijk zien dat je er zelf van bent…..

Verantwoordelijkheden kun je niet uitbesteden, ook niet de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van risicomanagement. Je bent er niet door af te gaan op de uitvoering van een risicoanalyse door de uitvoerende aannemer. Ook al zal de aannemer aangeven dat de veiligheid boven alles gaat, het winstoogmerk en de aangeboren overlevingsdrang zorgen voor het inherente risico dat er met een andere bril naar risico’s gekeken wordt. En als je toch op die risicoanalyse wilt steunen, laat dan een second opinion uitvoeren. De middelen daarvoor waren in ieder geval ruimschoots aanwezig. Huur als gemeente een onafhankelijk en deskundig bureau in om te checken of er een deugdelijke risicoanalyse is gedaan, en of de noodzakelijke beheersmaatregelen in het uitvoeringsplan van de aannemer zijn opgenomen.

Naar aanleiding van de woorden van Liesbeth Spies is mijn belangrijkste vraag of de gemeente voldoende haar eigen verantwoordelijkheid heeft genomen voor de juiste inschatting van veiligheidsrisico’s van deze klus, en voor het toezien op het daadwerkelijk nemen van de noodzakelijke beheersmaatregelen.
Ik kijk uit naar de uitkomsten van de onderzoeken, gaat maanden duren, en ik ben ook benieuwd hoe andere gemeenten bij dergelijke projecten hun verantwoordelijkheid nemen en kunnen leren van dit ongeluk waarbij het ongelooflijk toeval is dat er geen slachtoffers zijn gevallen.

0 Reacties

Laat een bericht achter